skóra i jej przydatki

Anatomia klasyczna definiuje skórę jako „involucrum corporis humani”, czyli powłokę ludzkiego ciała. Koncepcja ta wyrażała pograniczny status skóry i jej rolę jako organu wystawionego na działanie czynników zewnętrznych.

Skóra,
główna bariera

Skóra jest największym organem w ludzkim ciele, o powierzchni prawie 2 m2 i wadze stanowiącej około 6% całkowitej masy ciała.

Skóra oddziela środowisko zewnętrzne od wewnętrznego , ale oddzielenie to nie stanowi izolacji, ciągle zachodzi wymiana między czynnikami zewnętrznymi a funkcjami organizmu, które przyczyniają się do kształtowania wyglądu skóry.

1
2
3
4
5
6

NACZYNIA KRWIONOŚNE

1. Naczynia krwionośne

Naczynia krwionośne skóry właściwej to cienkie naczynia włosowate zbudowane ze śródbłonka.

Sieć naczyń krwionośnych skóry właściwej nie tylko dostarcza tlen i składniki odżywcze do komórek i struktur znajdujących się w tej warstwie, ale także odżywia komórki warstwy naskórka pozbawionej naczyń krwionośnych.

Skóra właściwa odgrywa podstawową rolę w regulacji temperatury ciała, w której uczestniczą naczynia krwionośne i gruczoły potowe.

UNERWIENIE SKÓRY

2. Unerwienie skóry

W skórze właściwej można znaleźć dwa rodzaje włókien nerwowych:

Nerwy ruchowe: unerwiają naczynia krwionośne, gruczoły i mięsień przywłosowy.

Nerwy czuciowe: to wolne lub otorbione zakończenia nerwowe, które działają jako receptory czuciowe ciepła, dotyku i bólu.

Bodźce odbierane przez powierzchnię skóry są wychwytywane przez receptory zakończeń nerwowych skóry, które przekazują tę informację do mózgu, a ten ją przetwarza, wysyłając odpowiedź.

PRZYDATKI SKÓRY

3. Przydatki skóry

Przydatki skóry to wysepcjalizowane wytwory naskórka. Wyróżnia się trzy grupy:

Jednostka włosowo-łojowa: anatomiczna i funkcjonalna jednostka składająca się z włosa i jego przydatków; gruczoł łojowy, apokrynowy gruczoł potowy i mięsień przywodziciel.
Apokrynowy gruczoł potowy.
Paznokieć

NASKÓREK

4. Naskórek

Struktura odpowiedzialna za ochronę organizmu przed czynnikami zewnętrznymi:

Fizycznymi: promieniowanie słoneczne, obrażenia itp.
Chemicznymi: penetracja substancji
Biologicznymi: patogeny (bakterie, grzyby itp.).

Chroni przed utratą wody, zapobiegając odwodnieniu skóry poprzez:

Tworzenie keratyny lub rogowacenie.
Syntezę melaniny lub zmianę zabarwienia skóry.

SKÓRA WŁAŚCIWA

5. Skóra właściwa

Jej funkcją jest nadanie skórze siły i elastyczności. Przez nią przechodzą naczynia krwionośne i limfatyczne. Znajdują się w niej wyrostki skórne, podobnie jak wrażliwe receptory skóry. Tworzona przez tkankę łączną składa się z:

Komórek skóry: Fibroblasty, histiocyty, komórki tuczne,zdolne do pochłaniania i wywoływania reakcji na obce czynniki, chroniąc skórę właściwą przed mikroorganizmami.

Włókna skórne: Kolagenowe, elastynowe i siateczkowe, stanowią 90% struktury skóry właściwej.

TKANKA PODSKÓRNA

6. Tkanka podskórna

Odmiana tkanki łącznej zwana tkanką tłuszczową. Objętość podskórnej tkanki tłuszczowej jest różna w zależności od obszaru ciała, płci i stanu odżywienia. Wyróżnia się dwie grupy: androidalny (typowy dla mężczyzn) i ginekoidalny (typowy dla kobiet)

Główne funkcje
Ochronna: amortyzuje uderzenia, wstrząsy itp.
Metaboliczna: tkanka tłuszczowa jest magazynem energii.
Plastyczna: podskórna tkanka tłuszczowa kształtuje sylwetkę. Termoregulacyjna: tłuszcz działa jak izolacja termiczna.

starzenie się
starzenie się skóry

Starzenie się skóry to stopniowy proces, który objawia się zmianami w jej wyglądzie i strukturze.

W zależności od kombinacji czynników genetycznych i zewnętrznych proces starzenia będzie mniej lub bardziej zauważalny.

Zmiany te są konsekwencją upływającego czasu (chronostarzenie lub starzenie wewnętrzne), ekspozycji na promieniowanie słoneczne (fotostarzenie), stylu życia i innych czynników środowiskowych oraz zewnętrznych. W związku z tym starzenie się skóry nie zawsze odpowiada wiekowi chronologicznemu, lecz odzwierciedla wiek biologiczny skóry.

Zgodnie z naukowym podejściem do starzenia się skóry zdefiniowanym przez dr Glogau, starzenie się skóry można podzielić na 4 stadia, które stopniowo odzwierciedlają intensywność uszkodzenia naskórka i skóry właściwej.

Te 4 stadia starzenia należy traktować w różny sposób.

STADIUM I:

  • Zmiany
  • Nasilenie procesów oksydacyjnych i działania wolnych rodników.
  • Wzrost transepidermalnej utraty wody oraz obniżenie poziomu aminokwasów i białka.
  • Osłabienie bariery komórkowej.
  • Skutki
  • Częstsze pojawianie się przebarwień.
  • Pierwsze linie mimiczne.
  • Drobne zmarszczki.

STADIUM II:

  • Zmiany
  • Zmniejszenie zdolności syntezy fibroblastów, co skutkuje redukcją włókien kolagenowych i poziomu elastyny.
  • Zmniejszenie ilości i jakości elementów strukturalnych skóry, które wchodzą w skład podstawowej substancji skóry właściwej.
  • Skutki
  • Zmniejszenie gęstości skóry właściwej skutkujące utratą jędrności skóry.
  • Pojawianie się głębszych zmarszczek.

STADIUM III:

  • Zmiany
  • Zmniejszenie liczby komórek na etapie dojrzewania, które są odpowiedzialne za struktury skóry (spowolnienie odnowy komórkowej).
  • Utrata sprawności procesów metabolicznych, co wpływa na pogorszenie się stanu skóry.
  • Degradacja zewnętrznych warstw naskórka i obniżenie jakości podstawowej substancji skóry.
  • Skutki
  • Stopniowe zmniejszanie się elastyczności skóry wraz z utratą jędrności.
  • Głębokie zmarszczki.

STADIUM IV:

  • Zmiany
  • Osłabienie połączeń międzykomórkowych zewnętrznych warstw skóry.
  • Zmniejszenie i utrata funkcji metabolicznej gruczołów łojowych i potowych.
  • Hiperkeratynizacja warstwy rogowej naskórka (skóra szorstka w dotyku).
  • Skutki
  • Utrata owalu twarzy.
  • Zwiększona kruchość naczyń.
  • Bardzo głębokie zmarszczki.

zaburzenia pigmentacj
zmiany zaburzenia pigmentacji

Przebarwienia to łagodne zmiany objawiające się ciemnieniem skóry. Pojawiają się z powodu zaburzeń w produkcji i transporciemelaniny w naskórku.

U ponad 90% osób rasy białej w wieku powyżej 50 lat pojawiają się plamy skórne. Najczęstsze rodzaje zmian pigmentacyjnych to:

Najczęstsze rodzaje zmian pigmentu to:

Ostuda:

Ostuda lub plama barwnikowa to nabyta hipermelanoza, która występuje w miejscach wystawionych na działanie promieni słonecznych, zwłaszcza na twarzy. Są to ciemnobrązowe plamy, rozległe, o nieregularnym kształcie, Przyczyną ich występowania są zmiany hormonalne, które stymulują melanocyty.

Występują zwykle u kobiet w ciąży, stosujących terapię hormonalną i kobiet w okresie menopauzy. Zmiana nasila się w wyniku działania promieni słonecznych.

Występują głównie w 2 obszarach:

  • Środkowa część twarzy: czoło, nos, podbródek, górna warga i środek policzków.
  • Kość jarzmowa: policzki i nos

PIH:

Pigmentacja pozapalna (PIH) powoduje ciemnienie skóry. Przybiera postać plam o różnej wielkości. Przebarwienia pozapalne są skutkiem wzrostu syntezy melaniny w odpowiedzi na stan zapalny lub uszkodzenie skóry.

Jeśli w naskórku powstaje nadmiar melaniny, przebarwienia mają brązowy odcień. Jeśli nadmiar melaniny wytworzy się w skórze właściwej, wówczas przybiera ona szaro-niebieskie zabarwienie.

Chociaż przebarwienia pozapalne mogą wystąpić przy każdym rodzaju skóry, najczęściej występuje w fototypach V i VI ,w równym stopniu dotyczą mężczyzn i kobiet.

Słoneczne plamy soczewicowate

Słoneczne plamy soczewicowate to zmiany na skórze związane ze starzeniem się i ekspozycją na promieniowanie UV. Różnią się kolorem, od jasnobrązowego do czerwonego lub nawet czarnego i znajdują się w miejscach najbardziej narażonych na działanie promieni słonecznych, zwłaszcza na dłoniach, twarzy, barkach, ramionach i czole, a nawet na głowie.

Od 40 roku życia skóra zaczyna tracić zdolność regeneracji po ekspozycji na słońce, a posłoneczne plamy soczewicowate są bardzo powszechne w tym przedziale wiekowym, szczególnie u osób, które spędzają dużo czasu na słońcu.

Starcze plamy soczewicowate są brązowymi lub ciemnobrązowymi plamkami, o średnicy od kilku milimetrów do 1–2 cm. Ich powierzchnia jest gładka i wyraźnie zaznaczona, plamy są płaskie i mają przeważnie owalny kształt. Zwykle pojawiają się po 40. roku życia ze względu na skumulowane działanie słońca, wynikają z nierównomiernego rozkładu melaniny w naskórku.

Częściej występują w miejscach narażonych na działanie promieni słonecznych, takich jak twarz, grzbiety dłoni i dekolt.

Ephelides (piegi):

Ephelides to wrodzona zmiana pigmentacyjna, która ujawnia się po ekspozycji na słońce, nazwa powszechna to piegi.

Są to plamki o średnicy kilku milimetrów, jasnożółte lub jasnobrązowe, które zwykle pojawiają się u osób o rudych lub blond włosach i jasnych oczach. Ich liczba rośnie wraz z wiekiem.

Zlokalizowane są głównie na twarzy, szyi, przedramionach i nogach, w okresie letnim mogą pokrywać barki, ręce i uda.

wrażliwa skóra
zaburzenia krążenia

Mikrokrążenie odpowiada za transport składników odżywczych do tkanek jednocześnie usuwając produkty przemiany materii oraz substancji odpadowych.

Kruchość naczyń krwionośnych, skłonność do zaczerwienień i podrażnień, a przede wszystkim możliwość wystąpienia nadwrażliwości to cechy charakterystyczne skóry wrażliwej. Wynikają one ze zmian w funkcji bariery, co powoduje szczególną wrażliwość naskórka na bodźce, które można podzielić na dwie grupy:

- bodźce zewnętrzne: klimat, światło, kosmetyki, zanieczyszczenia itp.

- bodźce wewnętrzne : takie jak stres, indywidualne uwarunkowania, zmęczenie itp.

Rumień:

Rumień to zaczerwienienie skóry spowodowane nadmiernym ukrwieniem w wyniku rozszerzenia naczyń; jest objawem różnych chorób skóry;

Możemy spotkać się z dwoma rodzajami rumienia:


Rumień słoneczny (wywołany) z następującymi objawami:

  • Zaczerwieniona skóra z powodu ekspozycji na słońce (Bardziej widoczna w fototypach I, II).
  • Rozszerzenie naczyń.

Zaczerwienienie (spontaniczne) z następującymi objawami:

  • Zaczerwienienie policzków
  • Miejscowe rozszerzenie naczyń krwionośnych

Erytroza:

To zaczerwienienie twarzy (głównie środkowej części twarzy). Jej przyczyną jest spowolnienie krążenia żylnego.

Wyzwalaczami mogą być gorące napoje lub jedzenie, zmiany temperatury lub emocje. Na początku jest przemijająca, ale z czasem zaczerwienienie staje się trwałe.

Kuperoza:

Kuperoza to zmiana unaczynienia skóry właściwej twarzy i dekoltu, która objawia się zaczerwienieniem. Odpowiada sieci teleangiektazji na tle erytrozy. Występuje częściej w przypadku skór cienkich, białych, wrażliwych i bladych, które łatwo czerwienieją.

Elastyczność tych naczyń obwodowych jest praktycznie zerowa. Jeśli przepływ krwi nagle się zwiększy, a zdolność do elastycznej regeneracji jest ograniczona, to zaczerwienienie może łatwo wystąpić. Na powstawanie kuperozy wpływają czynniki zewnętrzne (czynniki chemiczne, kontuzje, narażenie środowiskowe) i wewnętrzne (zaburzenia trawienia, nerwowość, stres,).

Trądzik różowaty:

Trądzik różowaty to choroba naczyniowa twarzy, która pojawia się w wyniku długiej ewolucji w czterech etapach: rumień, erytroza, kuperoza, trądzik różowaty. Zmiany te często są trudne do diagnozy, łatwo je pomylić z innymi schorzeniami, a w niektórych przypadkach mogą współistnieć z trądzikiem pospolitym i/lub łojotokowym zapaleniem skóry.

Trądzik różowaty występuje u obu płci, ale pojawia się prawie trzykrotnie częściej u kobiet (duża częstość występowania w okresie menopauzy) i rozwija się między 20 a 60 rokiem życia.

Obecność zaczerwienienia skóry głowy lub uszu sugeruje inną diagnozę, lub inne współistniejące schorzenia, ponieważ trądzik różowaty występuje głównie na twarzy.

trądzik
tłusta skóra i trądzik

Trądzik jest chorobą dermatologiczną o bardzo dużej częstotliwości występowania. Od 80% do 90% populacji cierpi na nią w ciągu swojego życia, a wśród osób w wieku od 12 do 18 lat zapadalność wynosi 74%.

Jest to spowodowane nadmiarem androgenów i działaniem różnych czynników wyzwalających, głównie takich jak: nadmiar wydzielanego sebum, reakcja na bakterie naturalnie występujące na skórze, niedrożność jednostki włosowo-łojowej.

W zależności od stopnia rozwoju może mieć konsekwencje psychologiczne i społeczne, które mogą obniżyć jakość życia.

Łagodny:

Zaskórniki i grudki.

Umiarkowany:

Zaskórniki, grudki i nieliczne krosty

v

Ciężki:

Zaskórniki, grudki, krosty i możliwe guzki.

Bardzo ciężki:

Zaskórniki, grudki, krosty, guzki i blizny.

Typ skóry

SUCHA
NORMALNA
TŁUSTA

Charakterystyka fizjologiczna:

  • Niewystarczające wydzielanie łoju i/lub odwodnienie warstwy rogowej naskórka.
  • Ten typ skóry jest szczególnie powszechny u kobiet.
  • Wrodzona lub spowodowana czynnikami zewnętrznymi, które wpływają na barierę skóry.
  • Zaburzona integralność warstwy rogowej naskórka.

Charakterystyka wyglądu:

  • Matowa, pomarszczona skóra
  • Tendencja do zaczerwienień i łuszczenia się ze względu na podatność na czynniki zewnętrzne.
  • Pory ledwo widoczne lub niewidoczne.
  • Miejscowe łuszczenie się.

Charakterystyka fizyczna:

  • Szorstka w dotyku, elastyczna.
  • Przy badaniu palpacyjnym fałd skórny wydaje się stosunkowo cienki.

Właściwości:

  • Brak odpowiedniej pielęgnacji prowadzi do odwodnienia skóry.
  • Źle znosi ekstremalne warunki pogodowe: zimno, wiatr itp.
  • Słabo toleruje mydła, detergenty, środki antyseptyczne itp.
  • Opala się na czerwono lub nie opala się.

Charakterystyka fizjologiczna:

  • Odpowiednie wydzielanie łoju.
  • Dobrze nawilżona warstwa rogowa naskórka.
  • Integralność warstwy rogowej naskórka.

Charakterystyka wyglądu:

  • Umiarkowany połysk, matowa.
  • Jednolity kolor.
  • Świeży i świetlisty wygląd.
  • Pory niewidoczne gołym okiem.

Charakterystyka fizyczna:

  • Gładka, z drobną ziarnistością.
  • Elastyczna.

Właściwości:

  • Mydła są dobrze tolerowane ze względu na ich zdolność buforowania.
  • Opala się umiarkowanie na słońcu.
  • Odporna na czynniki klimatyczne.
  • Szybko reaguje na test szczypania.

Charakterystyka fizjologiczna

  • Zwiększenie aktywności wydzielniczej gruczołów łojowych.
  • Częsta w wieku od 15 do 20 lat, zarówno u mężczyzn, jak i kobiet.
  • Zwykle towarzyszy jej rogowacenie.
  • Czasami nadmierne pocenie się.

Charakterystyka wyglądu:

  • Tłusty połysk, szczególnie w strefie T.
  • Środkowa strefa twarzy jest bardziej pogrubiona: rozlana i okołomieszkowa hiperkeratoza;
  • Widoczne pory.
  • Zwykle nie wykazuje zaczerwienień, łuszczenia.

Charakterystyka fizyczna:

  • W dotyku jest ziarnista, chociaż jest gładka i tłusta.
  • W badaniu palpacyjnym stwierdza się gruby fałd skórny będący konsekwencją wzrostu objętości i nadpobudliwości gruczołów łojowych.

Właściwości:

  • Silne zdolności obronne.
  • Wysoka odporność.
  • Wolniej się starzeje.
  • Dobrze znosi słońce, dobra pigmentacja, bez oparzeń słonecznych.